Αθήνα: Παρτούζα στο πρώτο ραντεβού

Μοναστηράκι, τρεισήμισι το πρωί: Έχουν αλλάξει οι κανόνες του παιχνιδιού;

Περπατώ στο Μοναστηράκι, γύρω στις τρεισήμισι τα ξημερώματα. Η Ερμού έχει σχεδόν αδειάσει, αλλά η νύχτα δεν έχει τελειώσει για όλους. Μια ψηλή, καστανή γυναίκα, με εφαρμοστό κοντομάνικο φόρεμα, τραβάει τα βλέμματα καθώς ανεβαίνει τον δρόμο. Δίπλα της περπατά ένας ξένος, ψηλός και αδύνατος, με ένα μικρό σακίδιο στην πλάτη. Από την προφορά του υποθέτω πως είναι Σουηδός.

Μιλούν αγγλικά. Συζητούν για τα νησιά που επισκέφτηκε πριν φτάσει στην Αθήνα και για το χόμπι του, το παρκούρ. Η κουβέντα τους μοιάζει χαλαρή, σαν να γνωρίστηκαν νωρίτερα το ίδιο βράδυ και να αποφάσισαν να συνεχίσουν μαζί τη βόλτα τους.

Μαζί τους βρίσκονται ακόμη δύο Έλληνες: μια κοντούλα μελαχρινή γυναίκα και ένας κοντός, αδύνατος άντρας με ένα περίεργο μουστάκι που θυμίζει Ρομπέν των Δασών.

Η παρέα προχωρά, γελώντας και συζητώντας. Όταν περνούν την πλατεία, ο άντρας με το μουστάκι γυρίζει προς τη μελαχρινή και τη ρωτά, εντελώς φυσικά:

«Πάμε για παρτούζα;»

Δεν το λέει σαν αστείο ούτε σαν κάποια εξωφρενική πρόταση. Το λέει σαν να ρωτάει πού θα πάνε για το επόμενο ποτό.

«Ναι», απαντά εκείνη.

Σταματώ για μια στιγμή. Δεν περίμενα να ακούσω κάτι τέτοιο τόσο αβίαστα, στη μέση του δρόμου.

Συνεχίζω να περπατώ λίγο πιο πίσω τους, προσπαθώντας να καταλάβω το πλαίσιο της συζήτησης. Μήπως παρεξήγησα; Μήπως η λέξη χρησιμοποιείται διαφορετικά; Κανείς, πάντως, δεν φαίνεται να εκπλήσσεται.

Όταν φτάνουν στο Σύνταγμα, προτείνουν στον Σουηδό, ο οποίος πρόκειται να φύγει την επόμενη μέρα, να τον φιλοξενήσουν για τη νύχτα.

«Όχι, θα κοιμηθώ στο πάρκο», απαντά εκείνος, περισσότερο σαν να θέλει να δείξει πως δεν επιβαρύνει κανέναν.

«Όχι, επιμένουμε», του λένε.

Έτσι, όλοι μαζί περιμένουν το λεωφορείο με κατεύθυνση προς Παγκράτι, Ζωγράφου ή Καισαριανή.

Παρακολουθώντας τη σκηνή, αρχίζω να φτιάχνω στο μυαλό μου μια ολόκληρη ιστορία. Υποθέτω πως υπάρχει αμοιβαία έλξη, πως η πρόσκληση για φιλοξενία κρύβει πιθανώς ερωτικό ενδιαφέρον και πως ο ξένος έχει αντιληφθεί την κατάσταση. Ίσως να έχω δίκιο. Ίσως πάλι να έχω παρερμηνεύσει τα πάντα.

Αυτό, όμως, δεν είναι που μου κάνει εντύπωση περισσότερο.

Είναι η ευκολία με την οποία συζητούν για το σεξ, χωρίς αμηχανία και χωρίς να φαίνεται πως χρειάζονται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία για να εκφράσουν τις επιθυμίες τους.

Και τότε αρχίζω να συγκρίνω τη σκηνή με όσα θυμάμαι από τη δική μου γενιά.

Οι σχέσεις τότε και τώρα

Στη δική μου εποχή, τουλάχιστον όπως την έζησα εγώ, η ιδέα μιας ομαδικής σεξουαλικής εμπειρίας θεωρούνταν κάτι ακραίο. Αν κάποιος την ανέφερε σε μια παρέα, οι περισσότεροι θα γελούσαν. Αν επέμενε ότι μιλούσε σοβαρά, πιθανότατα θα τον αντιμετώπιζαν ως παράξενο.

Οι γνωριμίες συνήθως ακολουθούσαν διαφορετική πορεία. Ένα ζευγάρι συναντιόταν, φλέρταρε, έβγαινε μερικές φορές και, αν υπήρχε χημεία, η σχέση προχωρούσε. Τουλάχιστον αυτή ήταν η εικόνα που είχαμε πολλοί από εμάς.

Σήμερα, όμως, η προσωπική μου εντύπωση είναι πως ορισμένοι νέοι αντιμετωπίζουν το φλερτ, τη σεξουαλικότητα και τις σχέσεις με μεγαλύτερη ελευθερία. Δεν αισθάνονται απαραίτητα την ανάγκη να ακολουθήσουν συγκεκριμένα στάδια ούτε θεωρούν πως κάθε ερωτική γνωριμία πρέπει να οδηγήσει σε αποκλειστική σχέση.

Για κάποιους, μια παρέα μπορεί να παραμείνει παρέα ακόμη και όταν τα μέλη της αποφασίζουν να εξερευνήσουν μαζί τη σεξουαλικότητά τους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι νέοι λειτουργούν έτσι. Ούτε ότι η μονογαμία έχει εξαφανιστεί. Σημαίνει, όμως, πως οι επιλογές έχουν διευρυνθεί και πως όσα κάποτε θεωρούνταν αδιανόητα μπορούν πλέον να συζητηθούν ανοιχτά σε ορισμένους κοινωνικούς κύκλους.

Και ίσως αυτό να είναι που με ξαφνιάζει περισσότερο: όχι τόσο η ίδια η πράξη, όσο η απουσία της αμηχανίας που εγώ θα περίμενα.

Το μάθημα του τουρίστα

Ας υποθέσουμε ότι ο Σουηδός πράγματι γνώρισε την παρέα εκείνο το βράδυ, ότι υπήρξε αμοιβαία έλξη και ότι η πρόσκληση για φιλοξενία ήταν μέρος μιας ερωτικής γνωριμίας.

Τι θα μπορούσε να μάθει από αυτή την εμπειρία ένας άντρας που έχει μεγαλώσει με εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για τις σχέσεις;

Πρώτον, ότι δεν χρειάζεται κάθε γνωριμία να ακολουθεί ένα προκαθορισμένο σχέδιο. Δεύτερον, ότι η αυτοπεποίθηση και η κοινωνικότητα μπορούν να ανοίξουν πόρτες που διαφορετικά θα έμεναν κλειστές. Και τρίτον, ότι η ερωτική έλξη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την εμφάνιση, το εισόδημα ή το κοινωνικό κύρος.

Ένας ταξιδιώτης που γνωρίζει κόσμο, συμμετέχει σε δραστηριότητες, συζητά με αγνώστους και κινείται με άνεση σε διαφορετικά περιβάλλοντα αποκτά εμπειρίες που δεν θα αποκτούσε αν περνούσε κάθε βράδυ κλεισμένος στο δωμάτιό του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πρόσκληση κρύβει σεξουαλικό ενδιαφέρον. Ούτε ότι η φιλοξενία δημιουργεί κάποια υποχρέωση. Η συναίνεση πρέπει να είναι αμοιβαία και ξεκάθαρη, ανεξάρτητα από τις προσδοκίες που μπορεί να έχει κάποιος.

Σημαίνει απλώς πως αξίζει να γνωρίζεις ανθρώπους χωρίς να αντιμετωπίζεις κάθε γνωριμία σαν εξέταση για μια μελλοντική σχέση.

Η παγίδα της σύγκρισης

Υπάρχει, ωστόσο, ένα λάθος που κάνουν πολλοί άντρες: βλέπουν μια εντυπωσιακή γυναίκα με κάποιον που θεωρούν λιγότερο εμφανίσιμο και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι εκείνος γνωρίζει κάποιο μυστικό.

Μπορεί να είναι πιο κοινωνικός. Μπορεί να έχουν κοινά ενδιαφέροντα. Μπορεί να υπάρχει χημεία που δεν γίνεται αντιληπτή από έναν εξωτερικό παρατηρητή. Μπορεί, επίσης, η γυναίκα να προτιμά χαρακτηριστικά που δεν έχουν καμία σχέση με την εξωτερική εμφάνιση.

Το να παρακολουθείς μια σκηνή από απόσταση δεν σημαίνει ότι γνωρίζεις τι πραγματικά συμβαίνει μεταξύ των ανθρώπων.

Κι όμως, η σύγκριση είναι δελεαστική. Ο άντρας που αισθάνεται πως υστερεί αρχίζει να αναρωτιέται τι κάνει λάθος. Γιατί κάποιοι φαίνεται να γνωρίζουν διαρκώς καινούργιους ανθρώπους, ενώ ο ίδιος δυσκολεύεται ακόμη και να ξεκινήσει μια συζήτηση;

Η απάντηση δεν βρίσκεται απαραίτητα σε κάποιο τέχνασμα. Μπορεί να βρίσκεται στην κοινωνικότητα, στην πρωτοβουλία, στην αυθεντικότητα και στην προθυμία να αποδεχτείς ότι δεν θα υπάρξει ανταπόκριση από όλους.

Να ταξιδεύεις για να ζήσεις, όχι για να αποδείξεις κάτι

Αν είσαι νέος και έχεις την ευκαιρία να ταξιδέψεις, κάν' το. Γνώρισε διαφορετικές πόλεις, δοκίμασε καινούργιες δραστηριότητες, μίλησε με ανθρώπους που έχουν διαφορετικές εμπειρίες από τις δικές σου.

Μπορείς να μείνεις σε ξενώνες, να συμμετέχεις σε εκδηλώσεις, να χρησιμοποιήσεις κοινότητες ταξιδιωτών και να ανακαλύψεις κοινωνικούς κύκλους που δεν θα συναντούσες στην καθημερινότητά σου.

Μην το κάνεις αποκλειστικά για να γνωρίσεις γυναίκες. Κάν' το για να διευρύνεις τον κόσμο σου. Οι γνωριμίες μπορεί να προκύψουν στην πορεία, αλλά δεν αποτελούν εγγυημένο αποτέλεσμα ούτε μέτρο της προσωπικής σου αξίας.

Και αν δεν είσαι ψηλός, ξανθός ή ιδιαίτερα όμορφος, μην αφήσεις αυτή την πεποίθηση να καθορίσει τη ζωή σου. Η εμφάνιση επηρεάζει τις πρώτες εντυπώσεις, αλλά δεν καθορίζει κάθε ανθρώπινη σχέση.

Το σημαντικότερο είναι να μάθεις να επικοινωνείς, να φλερτάρεις χωρίς να πιέζεις, να εκφράζεις το ενδιαφέρον σου και να δέχεσαι την απάντηση του άλλου.

Η μονογαμία πέθανε;

Όχι. Αλλά ούτε και η αποκλειστική σχέση αποτελεί τη μοναδική αποδεκτή επιλογή για όλους.

Υπάρχουν άνθρωποι που επιθυμούν μια σταθερή, μονογαμική σχέση. Άλλοι προτιμούν περιστασιακές γνωριμίες. Κάποιοι επιλέγουν συναινετικές μη μονογαμικές σχέσεις, ενώ άλλοι δεν θέλουν να δεσμευτούν καθόλου.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν κάποιος προσπαθεί να επιβάλει τις δικές του προσδοκίες σε όλους τους υπόλοιπους ή όταν θεωρεί ότι η ερωτική επιτυχία είναι ένας διαγωνισμός στον οποίο πρέπει να νικήσει.

Δεν χρειάζεται να γίνεις ο ταξιδιώτης που αναζητά μια καινούργια ερωτική περιπέτεια σε κάθε πόλη. Ούτε να θεωρείς αποτυχία το γεγονός ότι επιθυμείς μια σταθερή σύντροφο.

Χρειάζεται να γνωρίζεις τι θέλεις και να μην προσποιείσαι ότι θέλεις κάτι διαφορετικό μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσεις τους άλλους.

Επιστροφή στο λεωφορείο

Καθώς περιμένω, επανέρχομαι στη γυναίκα με το κομψό φόρεμα. Δεν έμοιαζε με την καρικατούρα που θα είχε ίσως φανταστεί κάποιος για μια γυναίκα που ενδιαφέρεται για μια ομαδική ερωτική εμπειρία. Ήταν περιποιημένη, καλοντυμένη και έδειχνε απόλυτα άνετη με την παρέα της.

Αυτό με ξάφνιασε, επειδή είχα συνδέσει τέτοιες συμπεριφορές με μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα ανθρώπων.

Ίσως, όμως, το λάθος να ήταν εξαρχής δικό μου.

Δεν γνωρίζω αν τελικά πήγαν όλοι μαζί στο ίδιο σπίτι. Δεν γνωρίζω τι συνέβη εκείνο το βράδυ και δεν έχω τρόπο να ξέρω αν οι δικές μου υποθέσεις ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.

Ξέρω μόνο τι άκουσα και τι σκέφτηκα καθώς τους παρακολουθούσα να περιμένουν το λεωφορείο.

Και αυτό αρκεί για να θέσω ένα ερώτημα: πόσα από όσα πιστεύουμε για τις σχέσεις των νεότερων γενεών βασίζονται στην πραγματικότητα και πόσα στις δικές μας προκαταλήψεις;

Ίσως οι νέοι να είναι πιο ελεύθεροι σε ορισμένα πράγματα. Ίσως κάποιοι να είναι απλώς πιο εξωστρεφείς από εμάς. Ίσως, τελικά, οι άνθρωποι να ήταν πάντα πιο σύνθετοι από τις κατηγορίες στις οποίες προσπαθούμε να τους χωρέσουμε.

Το βέβαιο είναι ότι μια νυχτερινή σκηνή στον δρόμο δεν αρκεί για να εξηγήσει ολόκληρη τη σεξουαλική συμπεριφορά μιας γενιάς.

Μπορεί, όμως, να σε αναγκάσει να κοιτάξεις τις δικές σου αντιλήψεις λίγο πιο προσεκτικά.

Και μερικές φορές, αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα μιας νύχτας που ξεκίνησε με μια απλή βόλτα στο Μοναστηράκι.